Cena soi dziś – Live kurs CBOT za tonę (PLN)
Kalkulator ceny soi
Historyczna cena soi w PLN za tonę
Cena soi za jednostkę dziś
| Jednostka | Cena (PLN) | Cena (USD) |
|---|---|---|
| Za tonę | – | – |
| Za 100 kg | – | – |
| Za kilogram | – | – |
| Za buszel (CBOT) | – | – |
Ceny soi według rodzaju
Co wpływa na cenę soi za tonę?
Cena soi za tonę jest ustalana globalnie na giełdzie CBOT w Chicago (ticker ZS=F) i notowana w centach USD za buszel. Dla polskich nabywców konieczne jest przeliczenie tej kwoty na PLN za tonę: 1 tona soi odpowiada 36,74 buszlom, a kurs USD/PLN multiplikuje każdą zmianę kursu CBOT. Wzrost o 10 centów za buszel na CBOT oznacza około 37 USD za tonę, czyli przy kursie 4,00 PLN/USD – ok. 148 PLN za tonę więcej.
Polska importuje praktycznie całą soję z Brazylii i Argentyny, przede wszystkim przez porty w Gdańsku i Szczecinie. To oznacza, że do ceny rynkowej dochodzą koszty frachtu oceanicznego (stawki Panamax), opłaty portowe i koszty logistyki krajowej. Łącznie mogą one stanowić od 30 do 60 USD za tonę, zależnie od odległości do miejsca przeznaczenia i warunków na rynku frachtowym.
Kluczowymi czynnikami kształtującymi cenę soi są: prognozowane zbiory w Brazylii i Argentynie, popyt z Chin – największego światowego importera – oraz miesięczny raport WASDE publikowany przez USDA. Rosnąca produkcja trzody chlewnej i drobiu w Polsce generuje stale rosnący popyt na śrutę sojową jako podstawowy składnik pasz białkowych. Debata o GMO ma tu istotne znaczenie: Polska zakazała uprawy roślin GM, ale import paszy GM-soi pozostaje legalny – soja non-GMO kosztuje ok. 80–120 PLN za tonę więcej i jest preferowana przez producentów eksportujących na rynki zachodnie.
Sezonowość i historyczne szczyty cenowe soi
Historycznie cena soi wykazuje wyraźne wzorce sezonowe. Ceny są zazwyczaj najniższe w październiku–listopadzie (zbiory w Ameryce Północnej) i w marcu–maju (zbiory w Ameryce Południowej), a najwyższe wiosną, gdy niepewność co do zasiewów w USA jest największa. Rekordowe poziomy powyżej 600 USD za tonę były notowane w 2012 r. podczas suszy w USA oraz ponownie w latach 2021–2022 przy rekordowym popycie ze strony Chin i zakłóceniach w łańcuchach dostaw po pandemii COVID-19.
Soja w polskim rolnictwie – import, chów trzody i debata GMO
Polska sprowadza rocznie około 2–2,5 mln ton śruty sojowej, co czyni ją jednym z największych importerów w Unii Europejskiej. Największymi odbiorcami są krajowi producenci drobiu – tacy jak Indykpol czy Agraimpex – oraz hodowcy trzody chlewnej. Mieszanki paszowe dla tych zwierząt zawierają od 20 do 35% śruty sojowej jako głównego źródła białka o wysokiej strawności.
Ceny pasz są aktualizowane kwartalnie i odzwierciedlają zmiany kursu CBOT, kurs USD/PLN oraz koszty frachtu. W praktyce oznacza to, że zmiana kursu walutowego o 10% może podnieść lub obniżyć koszt śruty sojowej dla polskiego producenta drobiu o kilkanaście milionów złotych rocznie w przypadku dużego zakładu przemysłowego. Z tego powodu wielu importerów stosuje kontrakty terminowe i hedging walutowy.
Alternatywy dla soji w paszach stopniowo zyskują na znaczeniu. Polska jest jednym z największych w Europie producentów rzepaku, a śruta rzepakowa stanowi naturalne uzupełnienie lub częściowy zamiennik soji. Groch, bobik i łubin, uprawiane coraz częściej na polach krajowych, zwiększają swój udział w mieszankach paszowych w ramach rządowej Strategii Białkowej. Alternatywy te są jednak droższe w przeliczeniu na jednostkę białka lub mniej dostępne niż importowana soja brazylijska.
Często zadawane pytania o cenie soi
Cena soi za tonę w złotych polskich jest aktualizowana automatycznie co 15 minut i wyświetlana na górze tej strony. Obliczana jest na podstawie kontraktów terminowych CBOT (ZS=F) przeliczanych po aktualnym kursie USD/PLN.
CBOT (Chicago Board of Trade) to wiodąca światowa giełda towarowa dla zbóż i nasion oleistych. ZS=F to symbol tickerowy kontraktów terminowych na soję notowanych na CBOT w centach USD za buszel. Kurs ten stanowi globalny punkt odniesienia dla wyceny wszystkich transakcji soją na świecie.
Soja paszowa niższej jakości jest zazwyczaj wyceniana 5–15% poniżej ceny ziarna soi nr 2 z CBOT. Skorzystaj z kalkulatora na stronie, wybierając opcję „Soja paszowa", by uzyskać szacunek oparty na aktualnym kursie. Cena może się różnić w zależności od kosztów transportu i warunków kontraktu.
Śruta sojowa (ZM=F na CBOT) to bogaty w białko produkt uboczny uzyskiwany po wytłoczeniu oleju z ziaren soi. Śruta o zawartości 44% białka jest najpopularniejszym wariantem w przemyśle paszowym. Jej cena jest ściśle powiązana z ceną ziarna soi poprzez mechanizm crush spread.
W Polsce ziarna soi jako produkt rolny podlegają stawce 5% VAT. Śruta sojowa stosowana jako pasza dla zwierząt objęta jest stawką 8%. Przemysłowe zastosowania soi (np. biopaliwa) opodatkowane są standardową stawką 23% VAT. Ceny na tej stronie są podawane bez VAT.
Polska oficjalnie zakazała uprawy roślin genetycznie modyfikowanych, jednak import paszy zawierającej GMO soję pozostaje legalny. Soja non-GMO kosztuje zazwyczaj 80–120 PLN za tonę więcej i jest preferowana przez producentów eksportujących na wymagające rynki zachodnie, np. do Niemiec czy krajów skandynawskich.
Polska nie prowadzi uprawy soi na skalę komercyjną ze względu na zakaz roślin GMO oraz warunki klimatyczne niesprzyjające tej roślinie w większości regionów. Praktycznie cała soja jest importowana z Brazylii i Argentyny. Rząd promuje jednak uprawę rodzimych roślin strączkowych (groch, bobik, łubin) jako alternatywę.
Soja jest handlowana globalnie w dolarach amerykańskich. Gdy dolar umacnia się wobec złotego, cena soi w PLN rośnie proporcjonalnie, nawet jeśli kurs CBOT pozostaje niezmieniony. Zmiana kursu USD/PLN o 10% przekłada się na odpowiedni wzrost lub spadek kosztu importu soi w złotych.
WASDE (World Agricultural Supply and Demand Estimates) to miesięczny raport USDA o globalnej podaży i popycie na zboża i nasiona oleiste. Publikowany jest w drugi czwartek każdego miesiąca i stanowi najważniejsze źródło reakcji cenowych na rynku soi. Niespodziewane dane mogą przesunąć cenę CBOT nawet o 2–5% w ciągu jednej sesji.
Polska importuje soję niemal wyłącznie z Brazylii i Argentyny, które łącznie odpowiadają za ponad 55% światowego eksportu soi. Towary trafiają głównie przez port w Gdańsku i Szczecinie. Mniejsza część pochodzi z europejskich producentów soi non-GMO, np. z Austrii i Rumunii.
Crush spread to różnica cenowa między surowcem (ziarnami soi) a produktami uzyskiwanymi po jego przetworzeniu: śrutą sojową (ZM=F) i olejem sojowym (ZL=F). Wysoki crush spread oznacza dużą opłacalność przetwórstwa i stymuluje wzrost zdolności przerobowych zakładów olejowych.
Cenę soi za kilogram znajdziesz w tabeli cenowej na środku strony lub w kalkulatorze, wybierając kilogram jako jednostkę. Przy cenie 2000 PLN za tonę koszt za kilogram wynosi 2,00 PLN. Cena zmienia się na bieżąco wraz z kursem CBOT i kursem USD/PLN.
Polska jest jednym z największych producentów drobiu w UE. Szacuje się, że sektor drobiarski i wieprzowiny łącznie zużywają ponad 2 mln ton śruty sojowej rocznie. Śruta sojowa stanowi główne źródło białka w mieszankach paszowych dla kurczaków rzeźnych, indyków i trzody chlewnej.
Polska, jako duży producent rzepaku, stopniowo zastępuje część soji śrutą rzepakową w mieszankach paszowych. Groch, bobik i łubin są uprawiane krajowo i służą jako roślinne źródła białka. Ich udział w paszach systematycznie rośnie w ramach rządowej Strategii Białkowej mającej na celu zwiększenie samowystarczalności białkowej kraju.